//Ammehoela!

Ammehoela!

De verdwijning van de ambachtelijke bakker

Nostalgie, mooi. Kleinschaligheid prachtig en diversiteit belangrijk. Ammehoela!

Volgens de website Onze Taal heeft ammehoela betrekking op koning Amanoellah van Afghanistan (1892-1960).

“ Deze koning wilde zijn land naar westers model hervormen. Aan het einde van de jaren twintig ontstonden er felle protesten tegen zijn hervormingen, bijvoorbeeld tegen het voorschrift dat iedereen in Kaboel westerse kleding moest dragen. De protesten leidden tot een opstand en in 1929 was hij gedwongen afstand te doen van de troon. Amanoellah leefde de rest van zijn leven in ballingschap en werd een veelbesproken societyfiguur in Europa”

Een deel van de kleine bakkerijen staat op het punt om te verdwijnen uit Nederland. Het zou gaan om een kwart tot eenderde van de bakkerijen die geen opvolgers weten te vinden nu veel bakkers met pensioen gaan. Sommigen zijn van mening dat bakkers dit aan zichzelf te wijten hebben. Ze zouden hun ziel aan gemakzucht verkocht hebben. Anderen wijten het aan de dalende broodconsumptie. De werkelijkheid is complexer.

Er is geen mooier vak!

Ammehoela! Bekijkt het maar. De kinderen van deze bakkers weten inmiddels wel beter. Waarom zou je zo hard werken terwijl je vrienden handig geld verdienen door hun huis via airbnb te verhuren. Dat levert veel meer op dan romantisch met je handen kneden. De ouders van die vrienden kunnen goedkoop geld lenen, gebakken stenen kopen en doorverkopen. Minder doen, meer verdienen, dat is efficient en pas echt cool. Genoeg banen waar je achter de PC met een druk op de knop je boterham kunt verdienen. Wat je vervolgens als consument voor die druk op de knop krijgt moet dan wel lekker en vooral consistent zijn en natuurlijk dagen vers blijven! Welkom in de wereld van koning Ammehoela, schaalbaar, efficiënt, uniform, veilig en liefst verpakt in een pure zin, eentje die eerlijk is, vol liefde en passie. Kun je met je handen daar romantisch tegenop kneden?

NBC, 22 Jan 2019 : “Supermarkten verkopen al jaren het meeste brood in Nederland. Van al het brood dat Nederlanders eten, wordt 66% gekocht in supermarkten. De verkoop van brood bij ambachtelijke bakkers staat al jaren onder druk en dat geldt ook voor 2018. Deze trend is niet alleen in Nederland te zien, maar ook in de omliggende landen.”

De consument betaald & bepaald

Wat wil de consument? Brood van de kleine warme bakker, of toch handig bij de supermarkt halen, of misschien met een druk op knop thuis laten bezorgen? Maakt het wat uit wie en waar nog iets wordt gemaakt? Dat is de realiteit. Klinkt ongemakkelijk, alsof het vroeger beter was. Dat is natuurlijk niet zo. Het is zoals het is en vroeger was het niet veel beter.

Verstedelijking

Of gaat door het verdwijnen van het ambacht uit ons straatbeeld de leefbaarheid van onze groeiende steden op termijn toch achteruit?  Misschien wel. Maar dat lost de volgende generatie maar op. Vroeg of laat komt er wel weer een verandering, jongeren die het anders willen of noodgedwongen anders moeten doen. Hangen die veranderingen al in de lucht? Daar lijkt het soms op.

In de hippe grote steden is kleinschalig en ouderwets bakken weer in de mode. Wil je als kleine bakker ondertussen ook buiten de randstad overleven in een wereld waar nostalgie en ambacht uitgeholde – super – marketing instrumenten zijn, dan moet je waarschijnlijk wel gaan innoveren. Meer samenwerken met collega’s, een streekproduct ontwikkelen waarvoor mensen omfietsen, handig gebruik maken van het internet en out of the box denken en zo je klanten beter bij je verhaal betrekken.

Ondernemen in plaats van de realiteit ontkennen.

Bijna een kwart van al het brood in Nederland gaat verloren. Toch is de bakkerij van oudsher juist een plek waar je kunt laten zien hoe je reststromen zinvol kunt gebruiken. Zo laten wij in onze bakkerij zien hoe je oud brood kunt hergebruiken als broodverbeteraar, een laagdrempelig platform kunt zijn voor onderwijs & wetenschap, hoe je kunt samenwerken over het thema voeding & gezondheid en hoe je met andere educatieve bedrijven diensten kunt uitwisselen.

Regelmatig organiseren we bijeenkomsten en workshops over het ambacht. Daarbij zetten we ook moderne gamificatie instrumenten in om co-creatie met en betrokkenheid van deelnemers te vergroten. De combinatie van klassieke kennis (ambacht) en nieuwe instrumenten (IT) levert zo een nieuwe dynamiek op. Niet dwingend zoals Amanoellah, maar vloeibaar als water. Bekijk hieronder de video over deze gamificatie-vorm.

Langs deze weg brengen we de eenvoud van het maken van brood en de speelsheid die besloten ligt in iedere keuken of bakkerij op een nieuwe manier in verband met voeding & gezondheid, circulaire economie en sociale impact. Actuele maatschappelijke thema’s die vragen om een eigentijdse en toekomstbestendige invulling van het begrip ambacht.

Jechiam Gural
(Initiatiefnemer Baking Lab Amsterdam)
Lees meer over de verdwijning van de ambacht